Dự án học tập trải nghiệm “Sắc màu Đông Hồ” đưa học sinh khối 6 Trường THCS Ban Mai đến gần hơn với văn hóa dân gian Việt Nam thông qua hành trình khám phá, nhập vai và sáng tạo tại làng tranh Đông Hồ.
Trong xu thế giáo dục hiện đại, việc dạy và học môn Ngữ văn không còn giới hạn trong trang sách hay những giờ học lý thuyết, mà đang từng bước mở rộng ra đời sống thực tiễn, giúp học sinh tiếp cận văn hóa một cách tự nhiên, sinh động và giàu cảm xúc. Dự án học tập trải nghiệm của học sinh khối 6 Trường THCS Ban Mai tại làng tranh Đông Hồ – nơi lưu giữ tinh hoa của dòng tranh dân gian Việt Nam – chính là một minh chứng tiêu biểu cho định hướng đó.
Trong một ngày cuối xuân, thầy và trò nhà trường đã có mặt tại không gian làng nghề Đông Hồ (Bắc Ninh), nơi những gam màu mộc mạc, cổ truyền hiện lên giữa khung cảnh yên bình của những nếp nhà và thủy đình. Tại đây, học sinh không chỉ “đi tham quan”, mà thực sự bước vào hành trình khám phá văn hóa bằng tất cả các giác quan và cảm xúc.
Dự án được thiết kế như một chuỗi hoạt động trải nghiệm đa dạng, trong đó học sinh được quan sát, nhập vai và sáng tạo. Các em hào hứng tìm hiểu, “giải mã” những bức tranh dân gian nổi tiếng, khám phá tầng ý nghĩa ẩn sau từng hình ảnh quen thuộc. Từ đó, những câu chuyện về đời sống, ước mơ và niềm tin của cha ông dần được tái hiện một cách gần gũi và sâu sắc.
Không dừng lại ở việc tiếp nhận tri thức, học sinh còn trực tiếp hóa thân thành “đại sứ du lịch”, tự tin giới thiệu về làng nghề truyền thống với niềm tự hào dân tộc, đồng thời nhận thức rõ hơn về trách nhiệm gìn giữ và phát huy giá trị văn hóa Việt Nam. Hoạt động “phóng viên nhí” mang đến cơ hội để các em giao lưu, phỏng vấn các nghệ nhân, lắng nghe những câu chuyện nghề đầy tâm huyết, qua đó rèn luyện kỹ năng giao tiếp, quan sát và ghi chép thực tế.
Bên cạnh đó, các hoạt động sáng tạo như sân khấu hóa, làm thơ, vẽ tranh và thiết kế poster đã giúp học sinh thể hiện cảm nhận cá nhân theo nhiều hình thức phong phú. Ngôn ngữ đã là công cụ học tập, trở thành phương tiện để các em kể lại, tái hiện và sáng tạo về những gì đã trải nghiệm.
Thông qua dự án, học sinh được phát triển toàn diện các năng lực quan trọng như: giao tiếp và hợp tác, tìm hiểu và khám phá văn hóa, năng lực ngôn ngữ (nói – viết), năng lực thẩm mỹ và sáng tạo, cũng như năng lực giải quyết vấn đề. Đồng thời, các em được rèn luyện nhiều kỹ năng mềm thiết thực như phỏng vấn, lắng nghe, thuyết trình, làm việc nhóm và tư duy sáng tạo.
Dự án học tập trải nghiệm “Sắc màu Đông Hồ” vừa là một hoạt động học tập ý nghĩa, vừa là hành trình nuôi dưỡng tình yêu văn hóa và ý thức gìn giữ di sản cho học sinh khối 6. Khi các em biết lắng nghe câu chuyện từ một bức tranh dân gian, hay tự tin kể về chân dung một nghệ nhân, đó cũng là lúc văn hóa được tiếp nối và lan tỏa.
Qua đó, môn Ngữ văn không chỉ dừng lại ở việc học chữ nghĩa, mà thực sự trở thành chiếc cầu nối giữa trang sách và cuộc đời, giữa quá khứ và hiện tại, giữa tri thức và cảm xúc.